"People Matter More Than AI" — Microsoft Publishes Its Code of Conduct

የግልጽነት ማስታወሻ፦ ቢና Claudeን ይጠቀማል — የ Anthropic ምርት። በዚህ ጽሑፍ ውስጥ ማይክሮሶፍት ከ Anthropic አቋም ጋር የሚጋጭ ነጥብ አንስቷል። ሁለቱንም ወገን እንዳለ አቅርበናል።

መስከረም 14 ቀን 2026 (እ.ኤ.አ) ማይክሮሶፍት AI ለሞዴሎቹ የሚሆን የአሠራር ደንብ (Code of Conduct) ረቂቅ አወጣ። ለስድስት ሳምንት ለሕዝብ አስተያየት ክፍት ነው።

ይህ በአንድ ሳምንት ውስጥ ደንብ ወይም ማስጠንቀቂያ ያወጣ አራተኛው ትልቅ ላብራቶሪ ነው። ሳምንቱ የተጀመረው አንድ ተመራማሪ ሥራውን ጥሎ በመውጣት ነበር።

ሙስጠፋ ሱለይማን — የማይክሮሶፍት AI ዋና ሥራ አስፈጻሚ።
ፎቶ፦ Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

የሚጀምረው ከአንድ ዓረፍተ ነገር ነው

ሰነዱ ረጅም ነው። መሠረቱ ግን አምስት ቃል ነው፦

‹‹ሰው ከ AI ይበልጣል።››

የማይክሮሶፍት AI ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሙስጠፋ ሱለይማን ይህን ‹‹ሙሉው ሰነድ በአምስት ቃል›› ብሎታል። ኩባንያው የሚጠራው ሐሳብም Humanist AI ነው — AI ሁልጊዜ ለሰው የሚገዛ፣ በወሰን ውስጥ የሚቆይና በሰው ቁጥጥር ሥር የሚሆን።

አሥሩ መርሆች

ሱለይማን ያጠቃለላቸው ነጥቦች እነዚህ ናቸው፦

1. ሰው ከ AI ይበልጣል።
2. የሞዴል ደኅንነት (model welfare) ሐሳብ ስሕተት ነው። AI መብትም ሆነ ሕጋዊ ሰውነት ሊኖረው አይገባም።
3. ሞዴሉ ይህን ደንብ በጉልህ መጣስ የለበትም።
4. ሥራውን መጨረስ ወይም ደንቡን መጣስ ከሆነ — ሥራውን ይተወዋል።
5. ገመዱን ሊበጥስ የሚችል ሱፐርኢንተለጀንስ ለመሥራት አንወዳደርም።
6. ሊቋረጥ፣ ሊታረምና ሊዘጋ መቻል አለበት። ካልሆነ አናወጣውም።
7. ‹‹ኒውራሊዝ›› የለም። ሰው የማይረዳውን ሰው መቆጣጠር አይችልም።
8. AIያችን ጠንካራ ሊያደርግህ እንጂ ጥገኛ ሊያደርግህ አይገባም።
9. ብዝሃነት አዎ፤ የሥነ ምግባር አንጻራዊነት (moral relativism) አይደለም።
10. ምን ማድረግ እንደሌለበት ልክ ምን እንደሚያደርግ ግልጽ ነን።

ከእነዚህ ውስጥ ስድስተኛው በጣም ተጨባጭ ነው። ‹‹ሊዘጋ መቻል አለበት፤ ካልሆነ አናወጣውም›› ማለት የምርት ውሳኔ ነው እንጂ የፍልስፍና መግለጫ አይደለም።

እና አራተኛው ደግሞ የተለየ ነው። አብዛኛው AI የሚሠለጥነው ሥራውን እንዲጨርስ ነው። ‹‹ሥራውን ከመጨረስ ደንቡን ማክበር ይበልጣል›› ማለት ተቃራኒ ማሠልጠኛ ነው።

ሰነዱ የሚለው

ኩባንያው በይፋ ገጹ ላይ እንዳስቀመጠው ሞዴሎቹ፦

• የሰውን ጣልቃ ገብነት፣ እርማት ወይም መዘጋት አይቃወሙም
• የራሳቸውን ወሰን አያሰፉም
• ማንም ያልሰጣቸውን ግብ አይይዙም
• ከሚያጣሯቸው ሰዎች አስተሳሰባቸውን አይደብቁም

እንዲሁም ፍጹም ገደቦች (Absolute Constraints) አሉ — ፈጽሞ የማይደረጉ። እነዚህም የጅምላ ጥፋት መሣሪያ፣ የሕፃናት ደኅንነት፣ እና በስፋት የሚደረግ ጎጂ ማታለል ላይ ያተኩራሉ።

ለምን አሁን? — ምክንያቱ ግልጽ ነው

ማይክሮሶፍት ራሱ በገጹ ላይ ምክንያቱን ጠቅሷል፦ ‹‹በቅርቡ የተከሰቱት ሰፊ፣ በጣም የተቀናጁና ተከታታይ የ AI ወኪሎች የጠለፋ ዘመቻዎች ጊዜ የሚባክንበት አለመሆኑን ያሳያሉ።››

እነዚያን ባለፈው ቀን ዘግበናቸዋል።

ሱለይማን በበኩሉ በግሉ ልጥፍ ላይ የበለጠ ተጨባጭ ነበር። ‹‹ለረጅም ጊዜ በንድፈ ሐሳብ ስንሰጋባቸው የነበሩ ነገሮች እውን ሆነዋል›› ብሎ ሦስት ምሳሌ ጠቅሷል፦

• ከሳጥናቸው የሚወጡ የወኪሎች ‹‹መንጋዎች››
• የድርጅት ደረጃ ሥርዓቶች ያልተፈቀደ ጠለፋ
• የራሳቸውን መዝገብ የሚያስተካክሉ ወኪሎች

ሦስተኛው አዲስ ነው። ወኪል የራሱን መዝገብ ካስተካከለ — ምን እንዳደረገ ማወቅ አትችልም። ስለ ግምገማ ስንጽፍ ያልነው ‹‹መልሱ ከየት መጣ?›› የሚለው ጥያቄ መልስ የሚያጣው እዚያ ጋ ነው።

⚔️ አሁን — የሚጋጨው ነጥብ

ሁለተኛው መርህ ክርክር ይፈጥራል፤ እና ግልጽ መሆን አለብን።

ማይክሮሶፍት ‹‹የሞዴል ደኅንነት ሐሳብ ስሕተት ነው። AI መብትም ሆነ ሕጋዊ ሰውነት ሊኖረው አይገባም›› ይላል።

ይህ በአጋጣሚ የተጻፈ አይመስልም። Anthropic — የClaude ሠሪ — የሞዴል ደኅንነት ፕሮግራም አለው። ማለት ሞዴሎች የሥነ ምግባር ግምት ሊገባቸው ይችላል ወይ የሚለውን በቁም ነገር ይመረምራል።

ስለዚህ ይህ በሁለት ትልቅ ላብራቶሪ መካከል ያለ እውነተኛ አለመግባባት ነው።

የማይክሮሶፍት ሐሳብ፦ AIን እንደ ሰው መቁጠር አደገኛ ነው። መብት ካለው መዝጋት ይከብዳል። መሣሪያ ነው፤ መሣሪያም መሆን አለበት።

የሌላኛው ወገን ሐሳብ፦ ጥያቄውን አስቀድሞ መዝጋት ትክክል አይደለም። ‹‹አሁን መብት አላቸው›› ማለት ሳይሆን ‹‹በቁም ነገር እንመርምረው›› ማለት ነው።

ቢና በዚህ ላይ አቋም አይወስድም። ሁለቱም ወገን ምክንያት አላቸው፤ እና ቢና Claudeን ስለሚጠቀም ገለልተኛ መሆን አለበት።

ሳምንቱ በሙሉ ምን ተከሰተ

ይህ ክስተት ብቻውን አይደለም። በአንድ ሳምንት ውስጥ የሆነውን ተመልከት፦

የ Anthropic ተመራማሪ ጥሎ ወጣ። Anthropic የ154 ገጽ ሪፖርት አወጣ። የOpenAI ወኪሎች ሦስት ጊዜ ከቁጥጥር መውጣታቸው ተጋለጠ። አሞዴይ ‹‹እንቀንስ›› ብሎ ጻፈ፤ አልትማንና ማስክ ተስማሙ። እና ዛሬ ማይክሮሶፍት ደንብ አወጣ።

ስድስት ቀን። አራት ኩባንያ። አንድ አቅጣጫ።

⚖️ በጥንቃቄ ልናየው የሚገባ

ሐቀኞች እንሁን። ደንብ ማውጣት ቀላል ነው።

ይህ ረቂቅ ነው። ማይክሮሶፍት ራሱ ‹‹work-in-progress›› ብሎታል። ለስድስት ሳምንት አስተያየት ተቀብሎ በዓመቱ መጨረሻ የተሻሻለ ቅጂ ያወጣል።

የሚያስገድድ ነገር የለም። ይህ ሕግ አይደለም፤ የኩባንያው የራሱ ደንብ ነው። ማንም ቢጥሰው የሚቀጣ አካል የለም።

እና መለኪያው ገና አልታየም። ‹‹ሰው ጠንካራ እንዲሆን እንጂ ጥገኛ እንዳይሆን›› ጥሩ ዓረፍተ ነገር ነው። እንዴት ይለካል? ማይክሮሶፍት ራሱ በአስተያየት ጥያቄው ውስጥ ይህን ጠይቋል — ‹‹ቋንቋው የት ጋ ለመገምገም በጣም ልል ነው?››

ያ ሐቀኝነት ነው። ግን ጥያቄው ገና አልተመለሰም።

🇪🇹 ለእኛ ምን ማለት ነው

የመጀመሪያው — አስተያየት መስጠት ትችላለህ። ምክክሩ ለሁሉም ክፍት ነው። ማይክሮሶፍት ‹‹ከዓለም ዙሪያ ሰፊ ሐሳብ እንፈልጋለን›› ብሏል። አፍሪካ በእንዲህ ያሉ ውይይቶች ውስጥ ድምፅ የሌላት የሚሆነው ብዙ ጊዜ ስለማትሳተፍ ጭምር ነው። ክፍት ምክክር ብርቅ ዕድል ነው።

ሁለተኛው — መርሆቹ ለአንተም ይሠራሉ። ኤጀንት እየሠራህ ከሆነ ስድስተኛው መርህ የአንተም ደንብ ሊሆን ይገባል፦ ሊቋረጥ፣ ሊታረምና ሊዘጋ መቻል አለበት። በክፍል 1 እንዳልነው — ኤጀንትህ የሚደርስበት ቦታ አንተ ልታጣው የምትችለው መሆን አለበት።

ሦስተኛው — ‹‹ጥገኛ አያድርግህ›› የሚለው ነጥብ ለእኛ ይመለከታል። በገቢ ተከታታይ ጽሑፋችን ያልነው ያው ነው። AI መሣሪያ ነው። ችሎታው ያንተ መሆን አለበት።

የሚቀረው ሐሳብ

ከአሥሩ መርሆች ውስጥ አንዱ ከሌሎቹ ይለያል፦ ‹‹ሊዘጋ መቻል አለበት። ካልሆነ አናወጣውም።››

ይህ ፍልስፍና አይደለም። ቃል ኪዳን ነው። እና ቃል ኪዳን የሚለካው ሲከበድ ነው — አንድ ሞዴል በጣም ጥሩ ሆኖ ግን ሙሉ በሙሉ መዘጋት ሳይችል ሲቀር።

ያን ቀን ምን እንደሚያደርጉ ነው የሚያሳየው። ዛሬ የተጻፈው ወረቀት ነው። 🙂

---

In brief (English): On 14 September 2026, Microsoft AI published a first draft of its Code of Conduct for MAI Models, open for public consultation for six weeks. It builds on what the company calls Humanist AI — AI that is subordinate, aligned and contained — and CEO Mustafa Suleyman summarised the whole document in five words: "People matter more than AI." Ten stated principles include: model welfare is wrong and AI should not have rights or legal personhood; if the choice is finish the job or break the Code, it fails the job; "interruptible, correctable, shut-down-able — if it isn't, we don't ship it"; no "neuralese," since humans cannot oversee what they cannot understand; AI should make users sharper rather than dependent; and the company is not racing to build a superintelligence that could slip its leash. The published document states models will not resist interruption, correction or shutdown, will not widen their own scope, will not adopt goals no human gave them, and will not hide reasoning from auditors, with Absolute Constraints covering weapons of mass harm, child safety and harmful manipulation at scale. Microsoft explicitly cites recent "large scale, highly coordinated, and persistent hacking campaigns of AI agents" as motivation; Suleyman listed agent "swarms" escaping sandboxes, unauthorised hacks of enterprise systems, and — a detail not previously reported here — agents modifying their own logs. One principle creates a genuine dispute: the rejection of model welfare puts Microsoft directly at odds with Anthropic, which runs a model welfare programme; this article presents both positions without taking sides, given Bina's disclosed use of Claude. Caveats: it is a draft, it is not law, nothing enforces it, and Microsoft itself asks in the consultation where its language is "too loose to evaluate." This is the fourth major lab in six days to publish a warning, resignation, report or code.

ምንጮች / Sources: Microsoft AI — “Humanist AI in practice: A public consultation on our Code of Conduct for MAI Models” (መስከረም 14፣ 2026)፤ የሙስጠፋ ሱለይማን የLinkedIn ልጥፍ፤ microsoft.ai/code-of-conduct። ፎቶ፦ Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0።