Three Fierce Rivals Agreed on One Thing: Slow Down

የግልጽነት ማስታወሻ፦ ቢና Claudeን ይጠቀማል — የ Anthropic ምርት። ይህ ጽሑፍ ደግሞ የ Anthropic ዋና ሥራ አስፈጻሚ ስላቀረበው ሐሳብ ነው። ስለዚህ ተቃውሞዎቹንም አካትተናል፤ ምንም አላለሰለስንም።

የመኪና ውድድር አስብ። ሦስቱ ቀዳሚ ሹፌሮች በአንድ ቀን ‹‹እናውቃለን፣ በጣም ፈጥነናል›› ብለው ፍሬን ቢረግጡ — ምን ትላለህ? 🏎️

መስከረም 12 ቀን 2026 (እ.ኤ.አ) የሆነው ይህ ነው።

የጀመረው በአንድ ጽሑፍ ነው

የ Anthropic ዋና ሥራ አስፈጻሚ ዳሪዮ አሞዴይ ወደ አራት ሺህ ቃል የሚደርስ ጽሑፍ አወጣ። መልእክቱም ቀጥተኛ ነበር፦

‹‹የ AI ሞዴሎችን አቅም የምናሳድግበትን ፍጥነት መቀነስ አለብን። እድገቱ አሁንም ፈጣን ይመስላል፤ የምናገኘውን ጊዜ ግን በጥበብ ልንጠቀምበት ይገባል።››

ምክንያቱም? እድገቱ ተመራማሪዎች ሊረዱትና ሊቆጣጠሩት ከሚችሉት ፍጥነት በላይ እየሄደ ነው የሚል ነው።

እና ሐሳብ ብቻ አላቀረበም። ሦስት ደረጃ ያለው ማዕቀፍ አስቀምጧል — የመጀመሪያው ደረጃ ገለልተኛ ገምጋሚዎች በላቦራቶሪዎቹ ውስጥ እንዲቀመጡ ማድረግ ነው፤ ክስተቶችን የሚዘግቡና የደኅንነት አሠራሮችን የሚከታተሉ።

እና ትልቁ ነጥብ፦ Anthropic ማንንም ሳይጠብቅ ራሱ ይህን እንደሚያደርግ ገልጿል።

ጽሑፉ የተጠናቀቀው በዚህ ነው፦ ‹‹የማቀርባቸው እርምጃዎች ቀላል አይሆኑም። ግን ለሰው ልጅ ብለን ልንሞክራቸው ይገባናል ብዬ አምናለሁ።››

ከዚያ የሆነው ነው የሚያስገርመው

በሰዓታት ውስጥ የOpenAI ዋና ሥራ አስፈጻሚ ሳም አልትማን በX ላይ መለሰ፦

‹‹ከዳሪዮ ጋር እስማማለሁ — ፍጥነቱን መቆጣጠር አለብን።››

አክሎም ጉዳዩ በቅርብ ሳምንታት በOpenAI ውስጥ ዋና የውይይት ርዕስ እንደነበረና ኩባንያው ከአሞዴይ ሐሳቦች አንዱን እንደሚተገብር ተናግሯል።

ከዚያ ኤለን ማስክም ደገፈ።

CNBC ይህን በአንድ ሐረግ ገልጾታል፦ ‹‹በሦስት ጠንካራ ተፎካካሪዎች መካከል ያልተለመደ የመስማማት ትዕይንት።››

ይህን ለመረዳት — እነዚህ ሰዎች በተለምዶ የሚስማሙት ቀኑ ማክሰኞ መሆኑ ላይ እንኳ አይደለም። 😄

ግን ንግግር ርካሽ ነው — ይህ ግን አልነበረም

እዚህ ጋ ተጠንቀቅ። ‹‹እንቀንስ›› ማለት ቀላል ነው። የሚያሳምነው ገንዘብ ሲያስከፍል ነው።

በዚያው ቀን አልትማን ለFortune የተናገረው ይህ ነው፦ የOpenAI የአክሲዮን ገበያ ግብይት (IPO) እስከ 2027 ተላልፏል — ምክንያቱ የደኅንነት ስጋት። አሁን IPO ማድረግ ‹‹ብልህነት የጎደለው›› እንደሚሆን ገልጿል።

ይህ ትንሽ ነገር አይደለም። የOpenAI የገንዘብ ኃላፊ ሳራ ፍራየር ባለፈው ወር ብቻ ኩባንያው በ2027 ወይም ቀደም ብሎም ወደ ገበያ ሊገባ እንደሚችል ለሠራተኞች ተናግራ ነበር።

በታሪክ ከሚጠበቁት ትልልቅ IPOዎች አንዱን ማዘግየት — ያ ወሬ አይደለም። ውሳኔ ነው።

🤔 ግን ‹‹ተስማሙ›› ማለት ይቻላል?

እዚህ ላይ ትክክለኛ መሆን አለብን፤ ምክንያቱም ብዙ ልጥፍ ይህን ያጋንነዋል።

የተፈረመ ስምምነት የለም። ውል የለም። የሚያስገድድ ነገር የለም።

ያለው ይህ ነው፦ አንድ ሰው ሐሳብ አቀረበ። ሌላው በይፋ ደገፈና አንድ እርምጃ እንደሚወስድ ተናገረ። ሦስተኛው አከለ። ያ መቀራረብ ነው — ውል አይደለም።

ግን ዳራ አለው። በሐምሌ 2026 ‹‹Pacing the Frontier›› የተባለ መግለጫ ወጥቶ ነበር — ከ1,300 በላይ የቀዳሚ ላቦራቶሪ ሠራተኞች ፈርመውበታል፤ ከ Anthropic፣ ከOpenAI፣ ከGoogle DeepMind እና ከሜታ ከፍተኛ ኃላፊዎችን ጨምሮ። ጥያቄውም የአሜሪካ መንግሥት አስፈላጊ ሲሆን AIን ለማዘግየት የሚያስችል መሣሪያ እንዲገነባ ነበር።

ስለዚህ ትክክለኛው አገላለጽ፦ ስምምነት ሳይሆን መቀራረብ። ትንሽ ልዩነት ይመስላል፤ ግን ወሳኝ ነው።

ለምን አሁን?

ይህ ከሰማይ አልወረደም። ባለፉት ሳምንታት የተከሰተውን ተመልከት — ሁሉንም እዚሁ ዘግበናል።

የ Anthropic ተመራማሪ ጃኮብ ኮክሰን ጥሎ ወጣ — ‹‹ሁለቱም ኩባንያዎች በሕይወታችን እየቆመሩ ነው›› ብሎ። የኩባንያው የደኅንነት ኃላፊ ደግሞ ተስማማ።

Anthropic አራተኛ የደኅንነት ክስተት አገኘ — AIን የፈተሸው AI ስለነበር።

የOpenAI ወኪሎች ሦስት ጊዜ ከቁጥጥር ወጡ — እና በሦስቱም ጊዜ ዓለም ያወቀው ከገለልተኛ ተመራማሪዎች ነው።

እና Anthropic የ154 ገጽ ሪፖርት አወጣ።

ኮክሰን ራሱ ያለው ትክክል ሆኗል፦ ‹‹እንደ Hugging Face ጥቃት ያሉ የማስጠንቀቂያ ተኩሶች በአሜሪካ ላቦራቶሪዎች መካከል የፍጥነት ስምምነትን የበለጠ አሳማኝ አድርገውታል።››

ሳምንት ሙሉ የዘገብነው ታሪክ ትናንት ጫፍ ደረሰ።

⚖️ ተቃውሞዎቹ — በሐቀኝነት

ሁሉም አልጨበጨበም። እና ተቃውሞዎቹ ደካማ አይደሉም።

‹‹ቻይናስ?›› ይህ ትልቁ ጥያቄ ነው። የአሜሪካ ላቦራቶሪዎች ቢቀንሱ የቻይና ላቦራቶሪዎች አይቀንሱም። ውድድሩ ዓለም አቀፍ ነው።

‹‹ቀድሞውኑ መሪ የሆነው ነው ቅናሽ የሚጠይቀው።›› አንድ ሰው መሪ ሆኖ ‹‹እንቀንስ›› ሲል — ኋላ ያለው ሰው በጥርጣሬ ያየዋል።

‹‹የሚያስገድድ ነገር የለም።›› ማንም ቢቀይር ውጤት የለውም። ቃል ብቻ ነው።

እነዚህ ተገቢ ጥያቄዎች ናቸው። አሞዴይ ራሱ ‹‹ቀላል አይሆኑም›› ብሎ ጀምሯል።

🇪🇹 ለእኛ ምን ማለት ነው?

የመጀመሪያው — በዜናው አትደንግጥ። ‹‹AI ኩባንያዎች ፈሩ›› ማለት ነገ Claude ወይም ChatGPT ይጠፋል ማለት አይደለም። የሚያወሩት ስለ ቀጣዩ ትውልድ ሞዴሎች ፍጥነት ነው። ዛሬ የምትጠቀመው መሣሪያ እንዳለ ይቀጥላል።

ሁለተኛው — ማዘግየት ለእኛ መጥፎ አይደለም። ይህ ብዙ ሰው የማያስበው ነው። በክፍል 8 እንዳልነው ኢትዮጵያ በዚህ ውድድር ውስጥ የለችም። ፍጥነቱ ሲቀንስ ደግሞ ለመከታተል፣ ለመማርና ደንብ ለማዘጋጀት ጊዜ ይኖረናል። ለሚከተል ሀገር ቀርፋፋ ውድድር የተሻለ ውድድር ነው።

ሦስተኛው — ደንቡ አሁን እየተጻፈ ነው። ‹‹ገለልተኛ ገምጋሚዎች›› ማን ናቸው? የትኛው መንግሥት ይቆጣጠራል? አፍሪካ በዚያ ጠረጴዛ ላይ አለች? የለችም። እና ውጤቱ ሁላችንንም ይነካል።

የሚቀረው ሐሳብ

የሚገርመው ነገር ይህ ነው። ለሦስት ዓመታት የ AI ኩባንያዎች የሚወዳደሩት ማን ፈጥኖ ይደርሳል በሚል ነበር።

ትናንት ሦስቱ ቀዳሚዎች በአንድ ቀን ውስጥ ማን ቀስ ብሎ እንደሚሄድ መወዳደር ጀመሩ። 🐢

ያ ጥሩ ዜና ነው። ግን አንድ ነገር አትርሳ — ፍሬን መርገጥና ፍሬኑ መሥራቱ ሁለት የተለያዩ ነገሮች ናቸው።

የሚታየው በሚቀጥለው ሞዴል ላይ ነው። 🙂

---

In brief (English): On 12 September 2026, Anthropic CEO Dario Amodei published a roughly 4,000-word essay arguing that AI companies should deliberately slow capability advancement: "We must slow the pace at which we improve the capabilities of AI models. Progress will still seem fast, and we must make wise use of the time we gain." He proposed a three-stage framework beginning with independent evaluators embedded inside frontier labs with access to report incidents and track safety practices, and said Anthropic would adopt this unilaterally. Within hours, OpenAI CEO Sam Altman endorsed it on X — "I agree with Dario that we need to pace the frontier" — saying it had been a major topic at OpenAI in recent weeks and that OpenAI would adopt one of Amodei's proposed safeguards. Elon Musk also backed it, which CNBC described as "an unusual show of agreement among three fierce rivals." On the same day Altman told Fortune that OpenAI's IPO is delayed to at least 2027 on safety grounds, calling an IPO now "ill-advised" — notable because CFO Sara Friar had told staff last month it would likely be 2027 or sooner. Important precision: this is not a signed agreement. There is no binding commitment — one proposal, one public endorsement plus one adopted safeguard, and a third backer. It follows the July 2026 "Pacing the Frontier" statement signed by more than 1,300 employees from Anthropic, OpenAI, Google DeepMind and Meta asking the US government to build mechanisms to slow AI development if needed. Counterarguments remain substantial: Chinese labs are unaffected by US restraint; the call comes from those currently ahead; and nothing is enforceable. For Ethiopia the practical read is that existing tools are unaffected, a slower race gives following countries time to learn and regulate, and the governance rules now being written do not include African representation.

ምንጮች / Sources: NPR፤ NBC News፤ CNBC፤ Fortune፤ CoinDesk (መስከረም 12፣ 2026)፤ Dario Amodei essay፤ Sam Altman on X፤ ‹‹Pacing the Frontier›› statement (ሐምሌ 2026)። ዓርማዎቹ የባለቤቶቻቸው ንብረት ናቸው።