Court Freezes 32 Noah Real Estate Homes as Buyer Lawsuits Spread

ገንዘብህን ከፍለህ ቤትህን ካላገኘህ ምን ታደርጋለህ? በአዲስ አበባ ብዙ ቤተሰቦች ዛሬ ይህን ጥያቄ እየጠየቁ ነው።

የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ነሐሴ 1 ቀን 2026 (እ.ኤ.አ. September 1) በአዋሬ ሠፈር፣ ሴቶች አደባባይ አካባቢ በሚገኘው የኖህ ሪል እስቴት “ቪክቶሪ” ሳይት ውስጥ ያሉ 32 የመኖሪያ ቤቶች እንዳይሸጡ የሰጠውን የዕግድ ትእዛዝ አጽንቷል።

በአዲስ አበባ የመኖሪያ ሕንፃዎች። (ምሳሌያዊ ፎቶ — የተጠቀሱት ሕንፃዎች አይደሉም።)
ፎቶ፦ Elmschrat via Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0

📌 በአጭሩ

• ⚖️ ውሳኔው፦ 32 ቤቶች እንዳይሸጡ፣ ለሦስተኛ ወገን እንዳይተላለፉ ወይም ለብድር ማስያዣ እንዳይውሉ ታግደዋል — የፍርድ ሂደቱ እስኪጠናቀቅ።
• 📍 ቦታው፦ የኖህ “ቪክቶሪ” ሳይት — በአዋሬ፣ ሴቶች አደባባይ አካባቢ።
• 👥 ከሳሾች፦ 32 ቤት ገዢዎች፤ በዳዊት ተክለማርያም (ካፒቴን) እና ሌሎች በተደራጀ አቤቱታ።
• 💵 የውሉ መጠን፦ ወደ 7.59 ሚሊዮን ዶላር።
• 🏛️ ትእዛዙ የተላከው፦ ለአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የመሬት ይዞታ ምዝገባ ኤጀንሲ (የካ ክ/ከተማ ጽ/ቤት) እና ለሰነዶች ማረጋገጫና ምዝገባ አገልግሎት (DARS)።
• 🗓️ ቀጣይ፦ በጥቅምት የሚካሄዱት ችሎቶች ወሳኝ ናቸው።

🤔 ጭቅጭቁ ስለ ምንድን ነው?

ገዢዎቹ የሚያነሱት ቅሬታ አንድ ብቻ አይደለም። ዘገባዎች እንደሚያሳዩት ዋና ዋናዎቹ እነዚህ ናቸው፦

• ⏳ የርክክብ መዘግየት። ክፍያ ተጠናቆ ቁልፍ ያልደረሳቸው ገዢዎች አሉ።
• 💱 ከመዘግየት በኋላ የመጣ የዋጋ ጭማሪ። ገዢዎች ቅሬታ የሚያነሱበት ዋናው ነጥብ ይኸው ነው።
• 📐 የስፋት ልዩነት። በውል ከተስማሙበት የተለየ የቤት ስፋት።
• 📄 የውል አንቀጾች ትርጓሜ። አሻሚ የሆኑ አንቀጾች በሁለት መንገድ መተርጎም።
• 🔌 የመሠረተ ልማት እጥረት። ውሃ፣ መብራትና ሌሎች አገልግሎቶች ሳይሟሉ ርክክብ መደረጉ።

የኖህ ሪል እስቴት የሕግ አማካሪ አቶ ዮሴፍ ደስታ በበኩላቸው “የዋጋ ጭማሪ አላደረግንም” ሲሉ ተከራክረዋል። ኩባንያው ደግሞ በሌላ ጉዳይ ላይ የገዢዎችን የተወሰኑ የካሳ ጥያቄዎች “ያልተረጋገጡና ግምታዊ” ሲል ተቃውሟል።

ማስታወሻ፦ ጉዳዩ በፍርድ ቤት ላይ ነው። ማን ትክክል እንደሆነ የሚወስነው ፍርድ ቤት ነው እንጂ ዜና አይደለም። እኛ የምናቀርበው የተዘገበውን ብቻ ነው።

😔 ለምን ይህ ዜና ትልቅ ነው?

ኖህ በኢትዮጵያ የሪል እስቴት ገበያ ውስጥ የተለየ ስም ነበረው። መፈክሩም “ያልገነባነውን አንሸጥም” የሚል ነበር — ማለት አስቀድሞ ገንብቶ የሚሸጥ።

ይህ ትልቅ ትርጉም አለው። የኢትዮጵያ የሪል እስቴት ዘርፍ ከአክሰስ ሪል እስቴት ቀውስ ወዲህ በመዘግየትና በክርክር የታወቀ ነው። ኖህ ግን እንደ ልዩ ምሳሌ ይታይ ነበር።

ስለዚህ ጥያቄው ይህ ነው፦ “ጥሩ” የሚባለው ኩባንያ እንኳ ወደዚህ ከደረሰ፣ ተራው ገዢ በምን ይተማመን?

💰 ሌላው ጎን — ገንዘብ ብቻውን አይፈታውም

በዚሁ ሳምንት የወጣ ሌላ ትንተና አንድ ወሳኝ ነጥብ ያነሳል፦ ወደ ዘርፉ ገንዘብ ማፍሰስ ብቻውን የኢትዮጵያን የቤት ችግር አይፈታውም።

ለምን? ምክንያቱም ችግሩ ብዙ ንብርብር አለው፦

• 🏗️ የግንባታ ወጪ። የግንባታ ግብዓት ዋጋ በፍጥነት ይጨምራል፤ በምንዛሪ ተመን ለውጥም ይነካል።
• 📜 የመሬትና የፈቃድ ሂደት። ገንዘብ ቢኖርም ሂደቱ ካልፈጠነ ግንባታ አይፈጥንም።
• ⚖️ የውል አፈጻጸም። ገዢው መብቱ በቀላሉ የማይጠበቅ ከሆነ ገበያው እምነት ያጣል።
• 💵 የመክፈል አቅም። ቤት ቢሠራም ሰዎች የሚገዙበት አቅም ከሌለ አይሸጥም።

ይህ በቅርቡ ስለ ተቋቋመው የቤት ብድር መልሶ ማጠናከሪያ ተቋም ከጻፍነው ጋር በቀጥታ ይገናኛል። ብድር መኖሩ ጥሩ ነው። ግን ብድር ብቻውን ቤት አይሠራም፤ የውል ጥበቃም አይሆንም።

🛡️ ቤት ልትገዛ ከሆነ — ተግባራዊ ጥንቃቄ

ይህ የጽሑፉ በጣም አስፈላጊው ክፍል ነው። ቤት መግዛት ለብዙ ቤተሰብ የሕይወት ዘመን ውሳኔ ነው።

• 1. ውሉን ቀስ ብለህ አንብብ። በተለይ የዋጋ ማስተካከያ አንቀጽ። “በምንዛሬ ተመን ለውጥ ምክንያት ዋጋ ሊስተካከል ይችላል” የሚል ካለ — ያ ምን ማለት እንደሆነ በጽሑፍ አስረዳኝ በል።
• 2. የስፋት መለኪያውን አረጋግጥ። “ጠቅላላ ስፋት” ወይስ “የመኖሪያ ስፋት”? ልዩነቱ በሚሊዮን ብር ይተመናል።
• 3. የርክክብ ቀን በውል ይኑር። እና ካልደረሰ ምን እንደሚሆን ይጻፍ። ቀጣይ ውጤት የሌለው ቀጠሮ ቀጠሮ አይደለም።
• 4. መሠረተ ልማት በዝርዝር ይጻፍ። ውሃ፣ መብራት፣ መንገድ፣ ሊፍት — “ይሟላል” በቂ አይደለም። መቼ እንደሚሟላ ይጻፍ።
• 5. የክፍያ ማስረጃህን ሁሉ ያዝ። ደረሰኝ፣ የባንክ ማስተላለፊያ፣ የደብዳቤ ልውውጥ። ችግር ሲፈጠር ማስረጃ ብቻ ነው የሚያገለግለው።
• 6. ብቻህን አትሂድ። ገንዘቡ ትልቅ ስለሆነ ጠበቃ ማማከር ወጪ ሳይሆን መድን ነው። ብዙ ገዢዎች ዛሬ የተደራጁት ከችግሩ በኋላ ነው።
• 7. ማስታወቂያን ከውል አትለይ። በብሮሹር ላይ ያለው ቃል በውል ውስጥ ከሌለ — የለም ማለት ነው።

🔭 ትልቁ ስዕል

ይህ ጉዳይ ስለ አንድ ኩባንያ ብቻ አይደለም። ስለ የገበያ እምነት ነው።

ሪል እስቴት የሚሠራው በእምነት ላይ ነው — ገዢው ዛሬ ይከፍላል፤ ቤቱን ግን ከሁለት ዓመት በኋላ ይቀበላል። ያ ልዩነት በሕግና በውል ካልተሸፈነ ገበያው ይታመማል።

ለዚህ ነው በጥቅምት የሚካሄዱት ችሎቶች ከ32 ቤቶች በላይ ትርጉም ያላቸው። ውጤቱ ለወደፊቱ የገንቢ ኃላፊነት፣ የውል ተገዢነትና የሸማች መብት ላይ ምሳሌ ይሆናል።

---

In brief (English): Ethiopia's Federal High Court has formally reaffirmed an injunction freezing 32 residential units at Noah Real Estate's Victory site near Women's Square in the Aware neighbourhood. On September 1, 2026 the court directed the Addis Ababa Land Holding Registration and Information Agency (Yeka Sub-City) and the Documents Authentication and Registration Service (DARS) that the units may not be sold, transferred to third parties or used as debt collateral until proceedings conclude. The application was filed by 32 homebuyers under Dawit Teklemariam (Captain) et al., whose sales agreements total roughly USD 7.59 million. Buyer grievances reported include delivery delays, post-delay price escalations, disputed unit sizes, ambiguous contract clauses and missing utilities. Noah's legal counsel Yosef Desta has stated the company imposed no price hikes. Noah had built its reputation on the motto "we don't sell what we haven't built," making the dispute significant for a sector still marked by the earlier Access Real Estate collapse. October hearings are expected to set precedent on developer liability and consumer rights. This matter is before the courts; nothing here determines who is right.

ምንጮች / Sources: The Reporter Ethiopia፤ Addis Fortune። ጉዳዩ በፍርድ ሂደት ላይ ያለ ሲሆን፣ ይህ ጽሑፍ የተዘገበውን ብቻ የሚያቀርብ እንጂ የሕግ ምክር አይደለም። ቤት ከመግዛትዎ በፊት የሕግ ባለሙያ ያማክሩ።