Earning From AI, Part 4: Delivering the Work

ሰላም! ደንበኛ አገኘህ ማለት ነው። 🎉 እንኳን ደስ አለህ — በእውነት።

አሁን ግን ተቀምጠህ ስልክህን እያየህ ነው… “እሺ… አሁን ምን ላድርግ?” 😅

ተቀመጥ። ቡና ጠጣ። ዛሬ ስለ አሰልቺው ግን ገንዘብ ስለሚያመጣው ክፍል እናወራለን።

አንድ ወሳኝ ሐቅ

ብዙ ጀማሪ የሚያስበው እንዲህ ነው፦ “ደንበኛ ካገኘሁ ተሳክቶልኛል።”

እውነታው ግን ይህ ነው፦

ገንዘቡ ያለው በመጀመሪያው ሥራ ላይ አይደለም። በሁለተኛው፣ በሦስተኛውና በአራተኛው ላይ ነው።

ለምን? አስበው፦ የመጀመሪያውን ደንበኛ ለማግኘት 20 ሰው አናግረሃል፣ ሦስት ሱቅ ሄደሃል፣ ናሙና ሠርተሃል። ስንት ጊዜ ወሰደ?

ሁለተኛውን ሥራ ከዚያው ደንበኛ ለማግኘት ግን? አንድ መልእክት።

ስለዚህ ደንበኛ ማጣት ማለት ገንዘብ ማጣት ብቻ ሳይሆን ያንን ሁሉ ድካም እንደገና መጀመር ማለት ነው። 😩

📝 ከመጀመርህ በፊት — ትንሿ ስምምነት

ውል ሲባል ሰዎች ይፈራሉ። “ጠበቃ የለኝም” ይላሉ። አያስፈልግም።

በቴሌግራም ወይም በኢሜይል አምስት መስመር ብትጽፍ ይበቃል፦

• ምን እሠራለሁ፦ በግልጽ። “ድረ-ገጽ እሠራለሁ” ሳይሆን “ባለ አምስት ገጽ ድረ-ገጽ፣ በአንድ ቋንቋ”
• መቼ አስረክባለሁ፦ ቀን ስጥ
• ስንት፦ ጠቅላላ ዋጋ
• እንዴት ይከፈላል፦ ግማሽ አስቀድሞ፣ ግማሽ ሲጠናቀቅ
• ስንት ማሻሻያ፦ “ሁለት ዙር ማሻሻያ ይካተታል”

ከዚያ፦ “ይህ ትክክል ነው?” ብለህ ጠይቅ። እሱ “አዎ” ሲል — ውል አለህ።

ይህ ጓደኝነትን አያበላሽም። ይልቁንም ያድናል። ብዙ ወዳጅነት የተበላሸው ውል ስለተጻፈ ሳይሆን ስላልተጻፈ ነው። 🙂

😤 “አንድ ትንሽ ነገር ብቻ…”

እዚህ ጋ ተጠንቀቅ። ይህ ሁሉንም ጀማሪ የሚበላ ወጥመድ ነው።

ሥራውን ጀምረሃል። ደንበኛው ይደውላል፦

“በጣም ጥሩ! አንድ ትንሽ ነገር ብቻ ብንጨምር…”

እሺ ትላለህ። ትንሽ ነው።

ከሁለት ቀን በኋላ፦ “ደግሞ አንድ ትንሽ ነገር…”

እሺ።

ከሳምንት በኋላ አሥራ አምስት “ትንሽ ነገሮች” ጨምረሃል፤ ሥራው በእጥፍ አድጓል፤ ክፍያው ግን አልተቀየረም። እና አንተ ደክመሃል። 🫠

በእንግሊዝኛ “scope creep” ይሉታል — ሥራው በዝምታ እያደገ መሄድ።

መፍትሔው “አይሆንም” ማለት አይደለም። መፍትሔው ይህ ነው፦

“በእርግጠኝነት እችላለሁ! ያ ከመጀመሪያው ስምምነታችን ውጭ ስለሆነ ትንሽ ተጨማሪ ይጠይቃል። አሁን ልጨምረው ወይስ ይህን ጨርሰን በሁለተኛ ዙር እንሥራው?”

አልከለከልከውም። ዋጋ ሰጠኸው። ደንበኛ ይህን ያከብራል — እና ብዙ ጊዜ “እሺ በኋላ እናደርገዋለን” ይላል።

⏰ ስለ ቀጠሮ

ወርቃማው ደንብ፦ ያነሰ ቃል ግባ፤ የበለጠ አድርስ።

ሥራው ሦስት ቀን የሚወስድ ከሆነ አምስት ቀን በል። በአራተኛው ቀን ስታስረክብ ደንበኛው ደስ ይለዋል።

ሦስት ቀን ብለህ በአራተኛው ብታስረክብ — ሥራው ተመሳሳይ ነው፤ ስሜቱ ግን ተቃራኒ ነው። ዘግይተሃል።

እና ትልቁ ስህተት፦ “ነገ እጨርሳለሁ” እያልክ ለአምስት ቀን መደጋገም። 😬 ሁላችንም አድርገነዋል። ግን አንዴ ካልደረስክ እምነት ይሰበራል።

ልትዘገይ መሆኑን ካወቅህ — አስቀድመህ ንገረው። ደንበኛ መዘግየትን ይታገሣል፤ ዝምታን ግን አይታገሥም።

📵 ትልቁ ስህተት፦ መጥፋት

ይህ ብዙ ኢትዮጵያዊ ጀማሪ የሚያጠፋው ነው።

ሥራውን ተቀብለህ… ትጠፋለህ። ለአምስት ቀን ምንም መልእክት የለም። አንተ እየሠራህ ነው — ደንበኛው ግን አያውቅም።

እሱ የሚያስበው፦ “ገንዘቤን ወስዶ ጠፋ እንዴ?” 😰

መፍትሔው በጣም ቀላል ነው። በሳምንት አንድ አጭር መልእክት፦

“ሰላም! ሥራው በጥሩ ሁኔታ እየሄደ ነው። ዲዛይኑ አልቋል፤ አሁን ይዘቱ ላይ ነኝ። ሐሙስ አስረክባለሁ።”

ሠላሳ ሰከንድ ወሰደብህ። ደንበኛው ግን ተረጋጋ። ግንኙነት ራሱ አገልግሎት ነው።

📦 ሥራውን ስታስረክብ

“እነሆ” ብለህ ፋይል አትወርውር። 😄 እንዲህ አድርግ፦

• አጭር ማብራሪያ ጻፍ። ምን እንደሠራህ፣ እንዴት እንደሚጠቀምበት።
• ፋይሎቹን በሚሠራ መልኩ ስጥ። ደንበኛው ሊከፍተው በሚችል ቅርጸት።
• አንድ ተጨማሪ ትንሽ ነገር ጨምር። ያልጠየቀው ግን የሚጠቅመው። ትንሽ ይሁን — ግን ይታወሳል።
• እንዴት እንደሚጠቀምበት አሳየው። ቴክኒካዊ ካልሆነ ሁለት ደቂቃ ቪዲዮ ወይም ስክሪንሾት።

ይህ ሁሉ አሥር ደቂቃ ይወስዳል። ተራ ሥራን ወደ ሙያዊ አገልግሎት የሚቀይረው ግን ይኸው ነው።

🔄 ማሻሻያ ሲጠይቅ

ማሻሻያ መጠየቁ ስድብ አይደለም። መደበኛ ነው። አትደንግጥ።

• አትከራከር። “ግን እኮ ጥሩ ነው” አትበል። እሱ ነው የሚከፍለው።
• በተጻፈ ጠይቅ። “ደስ አላለኝም” በቂ አይደለም። “በትክክል የትኛው ክፍል? እንዴት ቢሆን ይሻላል?”
• የተስማማችሁትን ገደብ አስታውስ። ሁለት ዙር ካልክ፣ በሦስተኛው ላይ በጨዋነት አስታውሰው።

💰 ስለ ክፍያ

• ግማሹን አስቀድመህ ጠይቅ። ይህ የተለመደ ነው። አታፍር። ትንሽ ሥራ ከሆነ 50%፣ ትልቅ ከሆነ 30-40%።
• ደረሰኝ ስጥ። በክፍል 2 እንዳልነው ሰነድ ያለው ገንዘብ ጥያቄ አያስነሳም።
• ዘግይቶ ሲከፍል፦ አንዴ በጨዋነት አስታውሰው። አሁንም ካልከፈለ ሥራውን አቁም። “ክፍያው እስኪጠናቀቅ ድረስ ቀጣዩን ክፍል ማስጀመር አልችልም” — ሙያዊ ነው፤ ጠብ አይደለም።

⭐ አሁን — ትልቁ ክፍል

ሥራው ተጠናቀቀ። ተከፍለሃል። ብዙ ሰው እዚህ ላይ ይሰናበታል።

ስህተት። እዚህ ላይ ነው እውነተኛው ሥራ የሚጀምረው። ሦስት ነገር አድርግ፦

1. ምስክርነት ጠይቅ

ደንበኛው ደስተኛ ሆኖ እያለ ጠይቅ — ከሳምንት በኋላ አይደለም። 😄

“በሥራው ደስተኛ ከሆኑ፣ ሁለት ዓረፍተ ነገር ሊጽፉልኝ ይችላሉ? ለሌሎች ደንበኞቼ አሳያለሁ።”

ይህ ለቀጣዩ ደንበኛ ወርቅ ነው። ናሙና ማሳየት አንድ ነገር ነው፤ ሌላ ሰው ስለ አንተ መናገር ግን ሌላ ነው።

2. ሪፈራል ጠይቅ

“ተመሳሳይ ነገር የሚያስፈልገው ሰው ያውቃሉ?”

አንድ ዓረፍተ ነገር። ብዙ ጊዜ አዎ ይላሉ። ነጋዴ ነጋዴን ያውቃል።

3. በኋላ ተመለስ

ከአንድ ወር በኋላ አጭር መልእክት፦

“ሰላም! ያ ሥራ እንዴት እየሠራ ነው? የሆነ ችግር ካለ ንገሩኝ።”

ምንም አትሸጥ። ጠይቅ ብቻ። ብዙ ጊዜ ደንበኛው ራሱ ‘እንዲያውም ሌላ ነገር ልጠይቅህ ነበር’ ይላል። 🎯

🔥 ችግር ሲፈጠር

ዘግይተሃል፦ ወዲያውኑ ንገረው። ሰበብ አትደርድር። አዲስ ቀን ስጥ — እና በዚያ ቀን አድርስ።

ደንበኛው አልረካም፦ አትከላከል። “ገባኝ። የትኛው ክፍል ነው? ላስተካክለው።” ብዙ ቅሬታ በመደመጥ ብቻ ይፈታል።

ደንበኛው ጠፋ፦ ሁለት ጊዜ በጨዋነት አስታውሰው። ካልመለሰ ተወው። ግማሽ አስቀድመህ ተቀብለህ ከሆነ — ለዚህ ነው አስቀድመህ የምትቀበለው። 🙂

🎯 ማጠቃለያ

• ገንዘቡ በሁለተኛውና በሦስተኛው ሥራ ላይ ነው — ስለዚህ ደንበኛ አታጣ
• አምስት መስመር ስምምነት ጻፍ። ጓደኝነትን ያድናል
• “አንድ ትንሽ ነገር” ሲመጣ አትከልክል — ዋጋ ስጠው
• ያነሰ ቃል ግባ፤ የበለጠ አድርስ
• አትጥፋ። በሳምንት አንድ መልእክት ይበቃል
• ሲጨርሱ፦ ምስክርነት፣ ሪፈራል፣ እና ከወር በኋላ መልእክት

😄 የመጨረሻ ቃል

ይህ ክፍል ስለ ችሎታ አልነበረም። ስለ ባህርይ ነበር።

እና እውነቱ ይህ ነው፦ በአዲስ አበባ ብዙ ጎበዝ ሰዎች አሉ። በቀጠሮው የሚያደርስ፣ መልእክት የሚመልስና የተስማማውን የሚያከብር ሰው ግን ጥቂት ነው።

ስለዚህ ትልቁ ሚስጥር ይኸው ነው፦ ከሁሉ የተሻለ መሆን አያስፈልግህም። ታማኝ ብትሆን ይበቃል። ያ ብቻውን ከብዙዎቹ ይለይሃል። 🙂

በሚቀጥለው ክፍል

አንድ ደንበኛ አለህ። ሁለተኛም መጣ። አሁን ግን ትደክማለህ — ምክንያቱም ሁሉንም ሥራ ራስህ እየሠራህ ነው።

ክፍል 5፦ ከአንድ ሰው ወደ ትንሽ ንግድ። ዋጋህን መቼ ማሳደግ አለብህ፣ ተደጋጋሚ ሥራን እንዴት ታስተካክላለህ፣ እና መቼ ነው ሌላ ሰው ማሳተፍ የሚገባህ?

ይህ ተከታታይ ጽሑፍ ምንም አይሸጥም። ልምድህን በአስተያየት አካፍለን — የሌላውን ሰው ስህተት ትቆጥባለህ። 🙂