የኪራይ ውል ከመፈረምዎ በፊት — ተከራይም አከራይም ማወቅ ያለባቸው ነገሮች

«ውል አያስፈልግም፣ እንተማመናለን» — ይህ ዓረፍተ ነገር በኢትዮጵያ ስንት ቤተሰብን አጣልቷል? አብዛኛው የተከራይ-አከራይ አለመግባባት የሚጀምረው ውሉ ላይ ነው — ወይም ውል ባለመኖሩ። ጥሩ ውል ሁለቱንም ወገን ይጠብቃል።

ውሉ በጽሑፍ ይሁን

የቃል ስምምነት ነገ ማስረጃ አይሆንም። ውሉ የሁለቱን ወገን ሙሉ ስም፣ የንብረቱን አድራሻ እና ዝርዝር መግለጫ፣ የኪራዩን መጠንና የመክፈያ ቀን በግልጽ ይያዝ። ሁለት ምስክሮች ካሉ የበለጠ ጠንካራ ይሆናል።

የኪራይ ጭማሪ አስቀድሞ ይወሰን

ትልቁ የግጭት ምንጭ ድንገተኛ ጭማሪ ነው። ውሉ ላይ «ኪራዩ በዓመት ከ____% በላይ አይጨምርም» ተብሎ ከተጻፈ፣ ሁለቱም ወገን የወደፊቱን አውቀው ይተኛሉ።

ተቀማጩ (ዲፖዚት) በግልጽ

ስንት ወር ተቀማጭ እንደተከፈለ፣ መቼ እና በምን ሁኔታ እንደሚመለስ ውሉ ይናገር። «ለጥገና ተቀናሽ» የሚል አጠራጣሪ አንቀጽ ካለ፣ ጥገና ማለት ምን ማለት እንደሆነ ይግለጹ።

የማን ወጪ ምንድን ነው?

መብራት፣ ውሃ፣ የጋራ ወጪ (ጽዳት፣ ጥበቃ፣ ሊፍት) — ማን ይከፍላል? በጋራ ህንፃዎች ውስጥ ይህ በተለይ ወሳኝ ነው። ቆጣሪ የተለየ ከሆነ በውሉ ላይ ይጠቀስ።

የመውጫ ማስጠንቀቂያ ጊዜ

ተከራይ ከመውጣቱ ወይም አከራይ ቤቱን ከመፈለጉ በፊት ስንት ወር ማስጠንቀቂያ ያስፈልጋል? የተለመደው ከ1 እስከ 3 ወር ነው — ዋናው ግን በውሉ ላይ በግልጽ መስፈሩ ነው።

ደረሰኝ — ሁልጊዜ

እያንዳንዱ ክፍያ ደረሰኝ ይኑረው። ዘመናዊ ህንፃዎች ክፍያን በዲጂታል መዝግበው ለተከራይ ኤሌክትሮኒክ ደረሰኝ ይልካሉ — ይህ ለሁለቱም ወገን ዘላቂ ማስረጃ ነው።

ማሳሰቢያ፦ ይህ ጽሑፍ አጠቃላይ መመሪያ እንጂ የሕግ ምክር አይደለም። ለትልቅ ውል ጠበቃ ማማከር ብልህነት ነው።